Chan Tengri (7010m n.p.m)

poniedziałek, 25 lipca 2011 10:38 Damian 0 Komentarze

Chan Tengrijest uważane za jedną z najpiękniejszych, lecz także najbardziej surowych i zimnych szcztyów na ziemi. Szczyt znajduje się w górach Tien Szan i jest najdalej na północ wysuniętym siedmiotysięcznikiem (ma wysokość 7010 metrów wraz z pokrywą śnieżną)

alt

Wysokość: 6995 metrów, z kopułą lodową 7010 metrów n.p.m.

Lokacja: Kazachstan, Chiny, Kirgistan

Pierwsze wejście: 1931 - Michaił Pobrebecki

Pierwsze wejście zimowe: 1992 - Zespół W. Kriszczatego

Opis

Nazwa Chan Tengri w języku ujgarskim oznacza "Pana Niebios", lub "Pana Dusz". Inne spotykane nazwy szczytu to: Khan Tangiri Shyngy, Kan-Too Chokusu, Khan Tengri. Wysokość szczytu bez pokrywy skalnej wynosi 6995 metrów, jednakże dzięki pokrywie lodowej wynosi 7010 metrów i jest zaliczany do grona siedmiotysięcznikóiw. Położony jest w zachodniej części gór Tien Szan, na granicy Kazachstanu i Kirgistanu (między lodowcami Inylczek Północy i Południowy). Jest najdalej wysuniętym na północ siedmiotysięcznikiem. Coś za coś, bo jest również uważany za jeden z najpiękniejszych, a przy tym jednym z najtrudniejszych szczytów do zdobycia (wymowma nazwa "Mały K2" mówi sama za siebie.

Historia zdobywania

Pierwsze wzmianki o szczycie to VII wiek n.e., znaleziono w zapiskach chińskiego mnicha. Pierwszym europejczykiem, który eksplorował ten rejon był Piotr Seminov, członek Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego (miał dopiero 22 lata). W 1856 zoorganizował pierwszą ekspedycję w region jeziora Issyk Kul. W kolejnym roku, Seminov na czele armi 1500 tragarzy (sic!) przekroczył Santas Pass i podążał na wschód przez chińskie tereny. Dotarł do podnóża największego masywu, gdzie naliczył 30 bardzo wysokich gór, z których największa to według niego Chan Tengri.

Po nim w rejonie pojawili się tacy podróżnicy jak Szwed Sven Heding, Włoch Cesare Borghese (wraz z szwajcarskim przewodnikiem Mattiasem Zurbriggenem), oraz cały tabun rosyjskich odkrywców.

W 1902 roku w drodze pod Chan Tengri pojawił się Gottfried Merzbacher z Niemiec, znany naukowiec i jeden z najlepszych alpinistów tych czasów. Utworzył zespół w składzie Gottfried Merzbacher, Hans Pfann, Hans Keidel i Fransesco Kostener. Razem próbowali podejść pod szczyt od południa, lecz drogę zagrodziło im lodowcowe jezioro (znane dzisiaj jako Jezioro Merzbachera), które zalało potencjalną drogę wejścia. Po wielu przygodach Merzbacherowi udało się samotnie podejść do podnóża Chan Tengri, aby stwierdzić, że góra jest nie do zdobycia i taka też wiadomość poszła w świat.

W późnych latach 20-tych, uzbrojeni w nowe techniki wspinaczkowe i sprzętowe, wspinacze z Związku Radzieckiego postanowili zdobyć szczyt. Lecz na swojej drodze napotkamli mnóstwo logistycznych problemów, takich jak chociażby: "Jak przejść 65 kilometrowy lodowiec"? Głównym problemem stanowiła przeniesienie pakunków przez zwierzęta. W końcu ukraińscy alpiniści poradzili sobie w ten sposób, że wycinali stopnie dla koni. W 1931 roku, szczyt został zdobyty przez Michaiła Pobrebeckiego, drogą w tej chwili już klasyczną.
2 lata później wyczyn powtórzył zespół rosyjsko-szwajcarski.

Musiało minąć 33 lata, aby na szczycie pojawiła się druga droga. W 1964 roku rosyjscy wspinacze: Romanov i Kuzmin wyznaczyli nową linię, przez północną ścianę.

Pierwszego zimowego wejścia na szczyt dokonał zespół W. Kriszczatego w 1992 roku (w 2011 roku było dopiero 3 wejścia na szczyt zimą).

Ważniejsze wejścia

1931 - Michaił Pobrebecki
1964 - Droga przez północne żebro. Zespół: B. Romanov, K. Kuzmin.
1992 - Zespół W. Kriszczatego

Drogi

Na wierzchołek prowadzą liczne drogi wspinaczkowe, a najbardziej popularną jest Marmurowe Żebro. Najtrudniejsze z kolei znajdują się na ścianie północnej, o wysokości 2800 metrów.

W 1964 roku B. Romanov i K. Kuzmin zainaugurowali drogę przez północne żebro od strony lodowca Inylczek Północny. Wschodnia ściana została pokonana dopiero w 1988 roku.

Zachodnie Żebro, wyceniona w skali rosyjskiej na 5a (5900 - 7010), z dwoma wariantami dojścia do przełęczy 5900: od strony kirgiskiej szeroką i połogą doliną, za to z dużym zagrożeniem lawinowym, oraz od kazachskiej trudniejszym (5b), ale bezpieczniejszym grzbietem prowadzącym na przedwierzchołek (tzw. "plecy") piku Czapajewa (6100), następnie śnieżną granią dwieście metrów w dół na przełęcz.

Znasz drogi tej górze? Podziel się nimi.

Ciekawostki

Jedynym sposobem na sprawne dotarcie do podnóża Chana jest śmigłowiec, zaś alternatywą prawie tygodniowy treking.
Chan Tengri zbudowana jest z marmuru, dzięki czemu o wschodzie i zachodzie słońce czyni ją purpurową.
Góra jest trudna i do 2011 roku doczekała się tylko 3 wejść zimowych.
Pierwsze wzmianki o szczycie to VII wiek n.e., znaleziono w zapiskach chińskiego mnicha.
Jest jednym z pięciu szczytów potrzebnych do zdobycia tytułu Śnieżnej Pantery (zdobycie 5 siedmiotysięczników byłego ZSSR)
Tylko kilka gór na świecie zachowało swoją pierwotną, antyczną nazwę. Wśród nich są Olimp, Fudzijama, Wezuwiusz, Demavend, Elbrus i ... Chan Tengri.
Nazywany jest "Mały K2", ze względu na trudności i piękno porównywalne ze swoim sławniejszym odpowiednikiem.

Znasz ciekawostki o tej górze? Podziel się nimi.